[ Đăng ngày: 31/10/2012 ]
1. Tự trọng
     Tôi ngồi trong quán cà phê, gần bàn bên có hai thanh niên, một Kinh, một dân tộc đang tâm sự. Đột nhiên có một ông lão vào xin tiền, rồi đi ra.
Anh thanh niên người dân tộc cất tiếng: người Ê đê của tao không có đi ăn xin.
Chợt nghe, tôi xấu hổ.
    Tôi nhớ lại, vừa rồi cũng có một ông người dân tộc độ 60 tuồi, quần áo rách nát, đầu trần, chân đất, vai mang cái bao đi lượm phế thải dọc đường xã Quảng Tiến-CưMgar- Đăk Lăk. Thương tình, tôi lấy biếu ông mười ngàn đồng. Ông cười: Cám ơn! Rồi lắc đầu, tay phải chỉ vào cái bao mang bên hông trái, ông đáp: Tôi có tiền đây!
    ( Nguyễn Hiền.  Quảng Tiến- CưMgar- Đăk Lăk)
    Gợi mở: Cuộc sống ngày càng phức tạp. Trong muôn mặt của cuộc sống ấy, nhiều người vì mưu sinh, vì tiền bạc, vì danh vị sẵn sàng đánh đổi bằng chính lòng tự trọng của mình. Tất nhiên không phải ai cũng thế. Nhân vật ông lão người dân tộc trong truyện là người biết tự trọng, biết gìn giữ nhân phẩm của mình với việc làm đơn giản nhất: sống bằng chính sức lao động của mình. Bạn nghĩ gì về con người ấy? Nghĩ gì về những người xung quanh bạn, về những người bạn của mình vì điểm số mà sẵn sàng dùng mọi cách để coppy bài, dùng tài liệu?( Nguyễn Quang Hải)
 
 2. Hai chiếc lá

     - Chào cháu!
  Đang uốn éo chào gió sớm, lá non chợt nhăn mặt khi trông thấy lá vàng. Nó lách mình đáp:
     - Chào ô…n…g! Sao ông không chịu thay chiếc lá vàng phát khiếp kia?
     - Làm sao có thể được! Rồi có một ngày cháu sẽ hiểu! Nhưng để tồn tại đến bây giờ thì ông phải chống chọi với biết bao nguy hiểm rình rập.
     - Thế ư?
     - Ôi! Tránh ra!
  Thôi rồi! Lão sâu róm cuộn mình phóng tới đớp gọn chiếc lá non. Giọt sương hay giọt lệ chảy ra từ mép chiếc lá vàng.
      ( Nguyễn Thu Thủy. 820 Điện Biên Phủ - Thị xã Trà Vinh- Trà Vinh.)
       Gợi mở: Kinh nghiện sống có vai trò rất quan trọng. Để có được kinh nghiệm sống phải trải qua một quá trình tích lũy, học hỏi và tự mình trải nghiệm đúc kết mà thành. Sự thiếu hiểu biết về cuộc sống đôi khi khiến chúng ta phải trả một cái giá rất đắt như nhân vật chiếc lá non trong truyện ngắn trên. Bạn có muốn mình như chiếc lá non kia?( Nguyễn Quang Hải)
 
3. Anh tôi

     Anh học lớp 12, tôi học lớp 10. Anh thân thể cường tráng, tôi ẻo lả thư sinh. Anh là học sinh giỏi, tôi chỉ ở mức trung bình. Cùng ở trọ với anh, tôi hưởng được nhiều đặc quyền của đứa em trai được anh thương yêu: anh giặt giũ, nấu cơm, kèm tôi học. Tôi xem những việc anh giúp là tất nhiên phải thế. Anh thường phải nói: “học cũng như chơi, sống phải hết mình”. Tôi nghe mà có phần đố kị với sức khỏe, sức học và sức chơi của anh.
     Rồi thi đại học anh trượt. Anh suy sụp hẳn. Cảm thương anh nhưng trong tôi vẵn lóe lên một tình cảm ích kỉ, thỏa mãn: “vậy là hết nói dóc”!
Anh không ôn thi mà đi học nghề. Tôi bước vào lớp 12, anh đã là đốc công cho một công ti xây dựng tư nhân. Anh thường đến thăm tôi, cho quà, động viên học tập. Tôi nhận quà, ừ hử cho xong chuyện. Trong tôi, anh chỉ là một thợ hồ tầm thường.
     Tôi thi đậu vào đại học y. Mẹ tôi mừng khôn xiết. Mẹ làm mâm cỗ cúng tạ gia tiên. Mẹ nói: “Con mẹ học giỏi lắm! Con đã giúp mẹ thực hiện được ý nguyện của cha con. Mẹ vui lắm”! Tôi tự đắc: “Chứ đâu như anh Hai, mới thi trượt đã bỏ học”. Mẹ sửng sốt nhìn tôi, tay mẹ để rơi đĩa xôi đang đơm dở. Nước mắt mẹ trào dâng theo lời nói: “Con ơi! Sao con nỡ nói vậy? Con có biết anh con khóc hết nước mắt xin mẹ nghỉ học đi học nghề làm kiếm tiền giúp mẹ nuôi con ăn học tới nơi tới chốn vì mẹ đã kiệt sức rồi. Sao con nỡ nói vậy”…Mẹ quay vội vào vách, lau nhanh nước mắt vào gối khi dáng cao lớn của anh tôi đi vào bếp. Anh hồ hởi nói: “vậy là bảy năm nữa gia đình mình sẽ có một bác sĩ chữa bệnh cứu người. Hay quá! Học cũng như chơi, sống phải hết mình! Cố gắng lên, em nhé”…
     Một sự thật vỡ òa trong tôi…
     ( Trần Xuân Thụy – Khánh Hòa)
    Gợi mở:  Có những sự hi sinh không toan tính, cho đi mà không bao giờ mong nhận lại. Chỉ đáng buồn là có những con người đón nhận nó với thái độ thờ ơ, dửng dưng. Nhân vật người em trong truyện ngắn trên đã đón nhận tình cảm yêu thương, sự hi sinh của người anh với thái độ lạnh nhạt, thường xuyên coi đó là một điều hiển nhiên mình được nhận cho tới khi sự thật vỡ òa trong anh ta. Đôi khi sự vô tâm ích kỉ khiến chúng ta trở nên tầm thường. Bạn đã đón nhận sự quan tâm, sự hi sinh của cha mẹ, thầy cô, bạn bè mình như thế nào?  Hãy cảm nhận cuộc sống này và sống với những người quanh ta bằng tình yêu thương, biết hi sinh và đón nhận bạn nhé! ( Nguyễn Quang Hải)
 
  4. Giả vờ

     Chuyến xe buýt giờ cao điểm. Trong xe chật ních kẻ đứng người ngồi. Ngồi gần bác tài là anh thanh niên tai còn đeo headphone nhưng mắt nhắm nghiền. Bên cạnh một cụ già trầm tư. Xe dừng tại một trạm chờ. Hai mẹ con nhà nọ tay xách nách mang vội vã bước lên.
     Không một ghế trống. Họ loay hoay chen chúc tìm chổ đứng. Ông lão nhẹ nhàng mở lời: “hai mẹ con ngồi đây nhé, để tôi đánh thức anh ta dậy”. Bà mẹ chưa kịp lên tiếng thì đã có một tiếng nói trầm ấm vang lên giữa không gian ngột ngạt:
     - Cụ cứ để anh ấy ngủ. Tội nghiệp sinh viên học cả ngày ở giảng đường. Bác và cháu cứ lấy chổ của bọn con đây này…
Nhiều phút trôi qua. Trên xe đã thưa người hơn. Cậu thanh niên khẽ hé mắt và sau đó hình như là tiếng thờ phào kín đáo.
      ( Vũ An- TP HCM).
    Gợi mở: Anh thanh niên trên thật đáng trách. Anh ta đã giả vờ ngủ để không phải nhường chổ ngồi trên xe buýt cho người khác. Nhưng bạn đừng vội phê phán. Hãy nhìn lại mình. Đôi khi trong cuộc sống chúng ta cũng đã có những hành động gần như thế để hưởng lợi. Bài học khi tham gia phương tiện công cộng như đi xe buyt có lẽ chúng ta đã được học. hãy nhớ và thực hiện. Đó không chỉ là phép lịch sự, là văn hóa giao tiếp mà đó còn là tình thương, sự quan tâm đồng loại mình… ( Nguyễn Quang Hải)
 
 5. Chị Hai

- Uống sữa nghe con, loại này giàu chất dinh dưỡng, lại tăng chiều cao.
- Con không uống đâu, má bỏ đi.
- Ráng uống một hộp thôi, má thương. Ngoan đi cưng!
   Con đã bảo không uống mà. Má vứt ngay đi!
   Thằng bé vùng vằng, mặt nhăn nhó, gạt mạnh tay. Hộp sữa lăn trên đường và rơi tõm xuống rãnh nước.
   Hai đứa trẻ đang bới đống rác gần đó thấy hộp sữa trôi nỗi trên rãnh nước, chạy đến nhặt. mắt hai đứa sáng rực lên. Sữa vẫn chưa chảy hết. Đứa em gái nuốt nước miếng bảo chị hai:
- Chị hai xé hẵn hộp sữa ra đi, rồi mình cùng uống.
   Chị hai của con bé lấy hai tay xé miệng hộp. Nhưng do luống cuống, nó xé mạnh quá và hộp sữa lại rơi tõm xuống rãnh nước. Lần này sữa đổ hết không còn một chút nào.
- Ai biểu chị hai xé chi cho mạnh. Con bé nói rồi thút thít.
- Ừa. Tại chị. Nhưng sữa còn dính trên năm đầu ngón tay nè. Cho em ba ngón, chị chỉ liếm hai ngón thôi.
   ( Nguyễn Thị Đào- Hà Nội)
    Gợi mở:  Có thể bạn sẽ nghĩ câu chuyện trên bịa đặt. Ừ, có thể. Song hãy thử cảm nhận về hai bức tranh trong câu chuyện trên. Một cảnh người mẹ chăm sóc con nhưng người con nhõng nhẽo không đón nhận điều đó. Một cảnh hai chị em lang thang kiếm sống, nhặt được họp sữa rớt xuống cống mà vui mừng dẫu niềm vui ấy chẳng kéo dài. Nhưng bạn hãy lắng nghe câu nói của người chị mà xem:” Ừa. Tại chị. Nhưng sữa còn dính trên năm đầu ngón tay nè. Cho em ba ngón, chị chỉ liếm hai ngón thôi”. Bạn biết câu nói ấy mang thông điệp gì không? Đó là sự quan tâm, chiều chuộng, dỗ dành, là tình yêu thương. Còn bạn?  Liệu đã bao giờ bạn có hành động trìu mến như thế với những đứa em của mình? Bạn đã đón nhận sự quan tâm của gia đình như thế nào trong khi ngoài xã hội còn có những mảnh đời như hai chị em trong câu chuyện trên?( Nguyễn Quang Hải)
CÁC TIN KHÁC